Jak liczymy

Skąd są dane

Lista posłów, klubów i wyniki wszystkich głosowań imiennych X kadencji pochodzą z oficjalnego API Sejmu. Dane pobieramy okresowo i zapisujemy u siebie, więc strona nie obciąża serwerów Sejmu przy każdej wizycie.

Co liczymy już teraz

Frekwencja

Odsetek głosowań elektronicznych w trakcie mandatu, w których poseł oddał głos (za, przeciw, wstrzymał się).

Zgodność z klubem i bunty

Dla każdego głosowania ustalamy linię klubu, czyli głos ponad połowy obecnych członków. Bunt to głos inny niż ta linia. Pomijamy głosowania, w których klub nie miał wyraźnej większości, i posłów niezrzeszonych. Klub bierzemy z dnia głosowania, więc zmiana barw nie psuje historii.

Mapa sceny (oś 1 i oś 2)

Analiza składowych głównych (PCA) na macierzy „poseł × głosowanie”. Algorytm sam szuka kierunków, w których posłowie najbardziej się różnią. To uczciwe, bo bez naszej interpretacji, ale ma ograniczenie: w Polsce najsilniejszy podział to koalicja kontra opozycja, a nie lewica kontra prawica. Dlatego nie nazywamy tych osi „lewicowa” i „prawicowa”.

Plan: oś lewica–prawica

Żeby uczciwie powiedzieć, kto jest „najbardziej lewicowy”, trzeba opisać same ustawy. Proponujemy:

1. Dwie osie zamiast jednej: gospodarcza (podatki, świadczenia, rola państwa) i światopoglądowa (aborcja, związki partnerskie, relacje z Kościołem, migracja). W Polsce się one rozjeżdżają: partia może być gospodarczo lewicowa i światopoglądowo prawicowa.
2. Zestaw kluczowych głosowań (na start 50–100). Z ~5000 głosowań większość dotyczy procedur, poprawek i wniosków formalnych. Wybieramy głosowania nad całością ustaw, które dotyczą danej osi.
3. Każde kluczowe głosowanie dostaje kierunek („głos ZA = bardziej w lewo na osi gospodarczej”) z krótkim uzasadnieniem, linkiem do druku i opisem w prostym języku. Oznaczają je co najmniej dwie osoby niezależnie, a rozbieżności są widoczne publicznie.
4. Pozycja posła to średnia z jego głosów w oznaczonych głosowaniach. Po kliknięciu widać listę głosowań, które się na nią złożyły.

Plan: wiarygodność

„Wiarygodność” to najbardziej kuszący i najbardziej ryzykowny wskaźnik. Proponujemy liczyć go z rzeczy sprawdzalnych i zawsze pokazywać składowe osobno:

• Dotrzymywanie obietnic programowych. Program partii (ten PDF, którego nikt nie czyta) rozbijamy na konkretne, weryfikowalne obietnice. Każdą podpinamy pod głosowania, które jej dotyczą. Wynik: jak często poseł głosował zgodnie z programem, z którego startował.
• Zgodność słów i czynów. Publiczne deklaracje posła (wywiady, media społecznościowe) zestawione z jego późniejszymi głosami. Zawsze z cytatem, datą i linkiem.
• Afery nie obniżają wyniku automatycznie, tylko na podstawie statusu sprawy (niżej).

Część programów można rozbić na obietnice z pomocą AI, ale każdą obietnicę i każde powiązanie z głosowaniem zatwierdza człowiek.

Plan: archiwum afer

Afery szybko znikają z pamięci, bo przykrywają je kolejne. Archiwum ma to naprawić, ale musi być odporne na zarzut stronniczości i na pozwy. Każdy wpis będzie miał:

• tytuł, datę i powiązanych posłów,
• neutralny opis faktów (bez przymiotników),
• co najmniej dwa niezależne źródła, z kopią w archive.org,
• status: doniesienia medialne → postępowanie → zarzuty → wyrok / umorzenie / sprostowanie,
• stanowisko zainteresowanego posła, jeśli je przedstawił,
• historię zmian wpisu.